على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
938
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و فسادى پيدا گردد كه منجر به پراكندگى گردد و يا آنكه هر كه از بسيارى مردم و ترتيب امور ديگران برشك آيد خرد و دانش وى در معرض زوال و انتشار افتد . تقعوس ( taqa'vos ) و تقعوش ( taqa'voc ) م . ع . تقعوس الشيخ : كلانسال گرديد آن شيخ . و تقعوست البيت : ويران گرديد آن خانه و تقعوش ( باشين ) در هر دو معنى استعمال مىگردد . تقعيب ( taq'ib ) م . ع . قبهدار شدن سم اسب مانا به عقب . و بتك رسانيدن سخن را . و به مغ سخن رسيدن . تقعيث ( taq'is ) م . ع . از بيخ بر كندن يق ققثه تقعيثا . تقعيد ( taq'id ) م . ع . قعده تقعيدا : خدمت كرد او را و كفايت كرد وى را كسب و ورزش . تقعير ( taq'ir ) م . ع . به مغ فرو شدن . و لب پيچيدن در سخن . و با قصاى دهن سخن گفتن . و بتكلف فصاحت نمودن يق قعر فى الكلام اى تشدق . و بانگ و فرياد كردن . تقعير ( taq'ir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گودى و فرورفتگى - ضد تحدب . تقعيط ( taq'it ) م . ع . تنك كردن . و نيك راندن ستور را . و فحش گفتن . و درشتى كردن در سخن . تقفر ( taqaffor ) م . ع . در پى رفتن و پيروى نمودن . تقفز ( taqaffoz ) م . ع . به حنا نگارين كردن زن دست و پاى را . و قفاز پوشيدن . تقفس ( taqaffos ) م . ع . برجستن . تقفص ( taqaffos ) م . ع . فراهم آمدن . تقفع ( taqaffo ' ) م . ع . ور ترنجيدن . تقفقف ( taqafqof ) م . ع . خشك شدن گياه . و برهم خوردن دندان . تقفى ( taqaffi ) م . ع . مبالغه كردن در مهربانى و نوازش كردن و بسيار پرسيدن از حال كسى . و پيروى نمودن . و در پى كسى رفتن يق تقفيت فلانا . و به چوب دستى زدن يق تقفاه بالعصا . تقفية ( taqfeyat ) م . ع . در پى فرستادن يق قفيته فلانا و قفيت على اثره بفلان . و قفيته بفلان اى اتبعته اياه يعنى در پى او فرستادم فلان را . قوله تعالى ثُمَّ قَفَّيْنا عَلى آثارِهِمْ بِرُسُلِنا و منه الكلام المقفى و سميت قوافى الشعر لان بعضها يتبع اثر بعض . تقفير ( taqfir ) م . ع . فراهم آوردن خاك و جز آن . تقفيع ( taqfi ' ) م . ع . نگاهداشتن يق قفع هذا . تقفيل ( taqfil ) م . ع . خشك شدن پوست . و قفل نمودن در . و نگاهداشتن چيزى . و فراهم آوردن گندم و مانند آن را . تقفين ( taqfin ) م . ع . سر بريدن . تقلب ( taqallob ) م . ع . برگشتن يق تقلب الشيئ ظهرا لبطن كالحية تتقلب على الرمضاء . و تقلب فى الامور : دست انداخت در كارها بخواست خود . و تقلب فلان : برگشت فلان از حالى بحالى و از رنگى برنگى . تقلب ( taqallob ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - انقلاب و تحويل و برگشت . و ناراستى و دوروئى و مكر و حيله و دروغ و نيرنگ و خيانت و نفاق و نادرستى . و تقلب كردن : دوروئى كردن و نادرستى كردن و دروغ گفتن و حيله كردن و مكر نمودن و نيرنگى كردن و خيانت نمودن . تقلبات ( taqallob t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دروغها و نادرستيها و خيانتها و نيرنگها و دوروئيها و حيلهها . تقلبى ( taqallobi ) ص . پ . منسوب به تقلب و داراى غل و غش . تقلح ( taqalloh ) م . ع . تفلح البلاد : بىاندازه ورزيد و كسب كرد در سال قحط . تقلد ( taqallod ) م . ع . قلاده پوشيدن . تقلد ( taqallod ) ا پ . - مأخوذ از تازى - سرافرازى بمنصبى و قبول و پذيرفتن منصب و شغل . تقلز ( taqalloz ) م . ع . شادمانى كردن . و دويدن بز كوهى . تقلزم ( taqalzom ) م . ع . فرو بردن . و به بخل و ناكسى مردن . تقلس ( taqallos ) م . ع . كلاه پوشيدن . تقلسى ( taqalsi ) م . ع . پوشيدن يق قلسيته فتقلسى : پوشانيدم آن را پس پوشيد . تقلص ( taqallos ) م . ع . درهم كشيده شدن و گرد آمدن با هم . تقلع ( taqallo ' ) م . ع . از بن بر كنده شدن . تقلعث ( taqal'os ) م . ع . تقلعث فى مشيته : پاكشان رفت كه گويا از گل بر مىكند پاى را . تقلق ( teqleq ) ا . ع . مرغى آبى . تقلقل ( taqalqol ) م . ع . جنبيدن . تقلنس ( taqalnos ) م . ع . كلاه پوشيدن يق قلنسته فتلقنس . تقلى ( toqli ) ا . پ . گوسپند شش ماهه . تقلى ( taqalli ) م . ع . دشمنى نمودن . تقليب ( taqlib ) م . ع . بر گردانيدن و پشت چيزى بسوى شكمش كردن . تقليح ( taqlih ) م . ع . پاك كردن زردى از دندان و مانند آن المثل عود يقلح ( مجهولا ) اى تنقى اسنانه و تعالج من القلح . تقليد ( taqlid ) م . ع . قلاده در گردن كسى انداختن . و كار در عهدهء كسى كردن يق قلده العمل . و چيزى در گردن ستور قربانى